Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Nedir?

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, kas-iskelet, sinir veya kalp damar sistemlerindeki fiziksel ve fonksiyonel bozuklukların tanı ve tedavisini kapsayan bir uzmanlık dalıdır. Bu alan, hastaların yaşam kalitesini artırmayı, ağrıları azaltmayı ve fonksiyonel kapasitelerini geri kazandırmayı hedefler.

Fizik tedavi, fiziksel yöntem ve tekniklerin hastalıkların tedavisinde kullanılması anlamına gelir. Uygulanan fizik tedavi yöntem ve teknikleri vücudumuzda herhangi bir lezyon veya yara oluşturmaz. Tedavi uygulamasının amacı, hastanın ağrılarının azaltılması veya yok edilmesi, fonksiyonel kapasitenin arttırılması, günlük yaşam aktivitelerinin tekrar kazanılması ve bağımsız bir birey olarak toplumdaki yerini almasıdır.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hangi Alanlarda Kullanılır?

• Ortopedik Hastalıklar ve Yaralanmalar: Kırıklar, çıkıklar, burkulmalar ve diğer kas-iskelet yaralanmaları.
• Nörolojik ve Sinir-Kas Hastalıkları: Felç, multipl skleroz, Parkinson hastalığı ve diğer nörolojik rahatsızlıklar.
• Akut ve Kronik Ağrı Tedavisi: Bel ağrısı, boyun ağrısı, artrit ve diğer ağrılı durumlar.
• Romatizmal Hastalıklar: Romatoid artrit, ankilozan spondilit ve diğer romatizmal hastalıklar.
• Pediatrik Rehabilitasyon: Çocuklarda doğuştan veya edinsel kas-iskelet problemleri.
• Kardiyopulmoner Rehabilitasyon: Kalp ve akciğer hastalıklarının tedavisi.
• Yanık Sonrası Rehabilitasyon: Yanık sonrası iyileşme ve fonksiyonel rehabilitasyon.
• Geriatrik Rehabilitasyon: Yaşlı bireylerde fonksiyonel kapasitenin artırılması.
• Metabolik Hastalıklar: Diyabet, osteoporoz gibi metabolik rahatsızlıkların yönetimi.
• Spor Yaralanmaları: Sporcularda sık görülen yaralanmaların tedavisi.
• Önleyici Tedavi Yaklaşımları: Yaralanmaların ve hastalıkların önlenmesine yönelik tedaviler.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uygulamaları Nelerdir?

• Isı, Işık, Su Ajanları:
  • Yüzeyel Isı: İnfrared, sıcak paket, parafin, girdap banyosu.
  • Derin Isı: Ultrason, yüksek yoğunluklu lazer, TECAR.
  • Hidroterapi: Havuz içi egzersiz, kontrast banyo, kaplıca tedavisi, su altı masaj, girdap banyosu.
• Elektroterapi:

  Vücuda belirli frekans ve şiddette akım verilmesiyle uygulanır. Akut veya kronik ağrı, ödem tedavisinde, kas kuvvetlendirilmesinde veya belirli kasların fonksiyonel olarak çalıştırılması için kullanılabilir.

• Mekanoterapi:

  Mekanik cihaz ve aparatların tedavi amacıyla uygulanmasıdır. Yürüme robotları, kol robotları, traksiyon, spinal dekompresyon (bel-boyun çekme), pnömatik kompresyon, CPM cihazları vb. kullanılır.

• Manuel Terapi Yöntemleri:

  Manuel terapi herhangi bir cihaz ya da makine kullanmaksızın sadece elle uygulanan bir tedavi şeklidir. Manuel terapide uygulayıcılar, kas spazmı, kas gerginliği ve eklemlerdeki fonksiyon bozukluklarının neden olduğu problemleri azaltmak için yalnızca ellerini kullanırlar.

• Tedavi Edici Egzersizler:

  Tedavinin en önemli kısımlarından biridir. Hastaya ve hastalığın durumuna göre tasarlanmış kişiye özel egzersizler sadece uzman hekim ve fizyoterapistler tarafından verilmelidir.

• Günlük Yaşam Modifikasyonları:

  Hastalığın tedavisi sürecinde hasta günlük yaşamında bazı düzenlemelere gidebilir. Aktivite düzenlemeleri, egzersiz ve sporun günlük yaşama eklenmesi, zararlı olabilecek hareketlerin yapılmaması, beslenme önerileri vb. buna örnek olabilir.

• Protez-Ortez Kullanımı:

  Protezler, eksik olan uzvun yerine taklit edici yapılan aparatlardır. Ortez, var olan bir uzvu korumak, desteklemek, performansını arttırmak amacıyla kullanılan aparatlardır. (dizlik, korse, baston, bandaj, bant, kinesiotape vb.)

Fizik Tedavinin Süresi Ne Kadardır?

Tedavi seanslar halinde yapılır. Ortopedik hastalıklarda genelde 1 saatlik toplam 10-20 seans uygulanabilir. Nörolojik hastalıklarda ise rehabilitasyon genelde daha uzun bir süreçtir. 1-2 saatlik seanslar şeklinde uygulanır fakat hastanın durumuna göre rehabilitasyon süreci yıllarca sürebilir.

Fizik Tedavi Uygulamaları Ağrılı Mıdır?

Tedavi uygulamaları sırasında genellikle hasta ağrı duymaz. Ancak, hastada eklem kısıtlılığı mevcutsa, örneğin donuk eklem varsa fizyoterapist germe egzersizleri yapabileceğinden hafif ağrı olabilir.

Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar Nelerdir?

İltihabi (enflamatuar) durumlar, romatizmal hastalıkların aktif dönemleri, damar tıkanıklıkları, varisler, açık yaralar ve enfeksiyonlu bölgeler üzerine uygulamalarda dikkat edilmesi veya uzman hekimin uygun görmediği uygulamaların yapılmaması gerekir.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uygulamalarının Olası Risk ve Yan Etkileri Nelerdir?

Tedavi, yan etki ve riskleri oldukça az olan bir tedavi yaklaşımıdır. Bununla birlikte, nadir de olsa cilt kızarıklıkları ve hassasiyet gibi istenmeyen etkiler görülebilir. Çok nadir görülen yan etkiler arasında ciltte aşırı duyarlılık ve kan basıncı değişiklikleri yer alır. Riskler, uygun teknik, yeterli tıbbi malzeme ve deneyimli tıbbi personel varlığında nadiren görülmektedir. Bu durumların görülme sıklığını en aza indirmek için uygulama öncesi tıbbi durumunuz hakkında doktorunuza detaylı bilgi vermelisiniz. Bilinen ilaç alerjisi durumlarını, hastalıklarınızı doktorunuza belirtmelisiniz.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Fizik tedavi ve rehabilitasyon hangi alanlarda kullanılır?

Bu alan, başta kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları olmak üzere bir dizi sağlık sorununa yardımcı olmaktadır. Hastaya hareket yeteneğini geri kazandırmak, ağrıyı azaltmak ve kas gücünü artırmak için çeşitli egzersizler yapılmaktadır.

Fizyoterapistlerin iğne yapma yetkisi var mı?

Evet, fizyoterapistler iğne yapma yetkisine sahiptirler.

Fizik tedaviden sonra nelere dikkat edilmeli?

Tedavi sonrasında hastalar, kesinlikle ağır kaldırmamalı ve aşırı yorulmamalıdırlar. Doktorlarının talimatlarına uygun bir yaşam tarzı benimsemelidirler.

Fizik tedavi ve rehabilitasyon doktoruna ne denir?

Fizik tedavi ve rehabilitasyon doktorlarına “fizyoterapist” denir.

Ortopedi ve fizik tedavi aynı mı?

Ortopedi, cerrahi müdahaleleri içerirken fizik tedavi sadece egzersizleri ve fiziksel yöntemleri içerir.